Kalendarium narodzin Gdyni
- 10 lutego 1920 r.: Zaślubiny Polski z Morzem w Pucku przez gen. Józefa Hallera
- Jesień 1920 r.: Inż. Tadeusz Wenda wskazuje dolinę rzeki Chylonki i wieś Gdynia jako idealne miejsce pod port
- 23 września 1922 r.: Sejm RP uchwala ustawę o budowie portu morskiego w Gdyni
- 10 lutego 1926 r.: Gdynia otrzymuje prawa miejskie
Òd rëbacczi wsë do mòrsczégò gardu
Na początku lat 20. XX wieku Gdynia (kaszub. Gdiniô) była spokojną osadą rybacko-letniskową liczącą zaledwie około 1200 mieszkańców. Rdzenni Kaszubi – tacy jak rody Skwierczów, Schroederów, Radtków czy Kurrów – prowadzili połowy na Zatoce Puckiej i Gdańskiej oraz uprawiali ziemię.
Decyzja o budowie własnego portu morskiego poza obszarem Wolnego Miasta Gdańska zmieniła bieg historii całego regionu. Kaszubi aktywnie włączyli się w budowę nabrzeży, udostępniali tereny i kwatery dla przybywających z całej Polski inżynierów i robotników.
Kaszëbsczi rëch w II Rzeczëpòspòliti
Okres międzywojenny to także czas wielkiego ożywienia kulturalnego Kaszubów. W 1929 roku powstało w Kartuzach Zrzeszenie Regionalne Kaszubów pod przewodnictwem Aleksandra Majkowskiego. Gdynia stała się naturalnym centrum spotkań intelektualistów, pisarzy i działaczy pomorskich, którzy w polskim porcie widzieli gwarancję pomyślnego rozwoju swojej małej ojczyzny.